O REAF presenta o informe Conclusións e Propostas dos Encontros REAF sobre a reforma fiscal e o estudo Panorama da Fiscalidade Autonómica e Foral 2022

12/04/2022
panorama_fiscalidade_autonómica_2022

O Rexistro que agrupa aos fiscalistas do Consello Xeral ha presentado recentemente senllos informes que radiografían tanto a situación do noso sistema tributario antes da reforma fiscal, lanzando unha serie de conclusións para que se poidan ter en conta cando se elabore o proxecto de lei de reforma, como o estado dos impostos cedidos ás comunidades autónomas, no seu informe anual “Panorama da Fiscalidade Autonómica e Foral 2022”.

A presentación do primeiro destes informes, “Conclusións e Propostas dos Encontros REAF sobre a reforma fiscal”, tivo lugar o pasado 24 de febreiro, e inclúe un resumo da situación do noso sistema tributario, recompilando as opinións dos expertos, recollidas en seis sesións celebradas desde xullo de 2021 a febreiro de 2022. Como idea central, indícase que, aínda que partimos dun sistema tributario moderno e adecuado ao noso tempo, cuns impostos troncales perfectamente homologables na contorna europea ou da OCDE, é conveniente retocalo para adaptalos ás novas realidades económicas e sociais e para mellorar determinados aspectos técnicos.

Deste xeito, Valentí Pich, presidente do Consello Xeral, indicou que “conviría exporse seriamente a eliminación do Imposto sobre o Patrimonio porque na actualidade perdeu potencia recadatoria, ao non aplicarse en todas as CCAA, e porque en Europa só está vixente, ademais de en España, en Suíza e en Noruega, aínda que podería transformarse nunha declaración informativa, só para patrimonios que superen un determinado limiar, co que se suprimiría a declaración de bens e dereitos no estranxeiro, e a información que esta contén incorporaríase á nova”.

Pola súa banda, o presidente do REAF, Agustín Fernández, quixo resaltar na súa intervención a importancia de “incluír, xa desde os primeiros niveis do sistema educativo, materias ou directrices que axude aos máis novos a entrar en contacto coas primeiras nocións sobre o sistema tributario, tanto para que comprendan o seu funcionamento e utilidade, como para que vaian tomando conciencia ao redor desa repetida e famosa frase de que Facenda somos todos”.

En canto a medidas concretas, os economistas asesores fiscais, á mantenta do Anteproxecto de lei para o impulso dos plans de pensións, entenden que é conveniente incentivar as achegas aos plans de emprego das empresas, establecendo para os empleadores unha dedución en cota para darlle un impulso a esta interesante iniciativa.

Resaltaron así mesmo a importancia de lograr unha certa estabilidade normativa para non desalentar ás empresas e contribuíntes establecidos en España ou que se queiran establecer aquí, e advertiron que para reducir a fraude fiscal non existen receitas máxicas, senón unha combinación de melloras normativas, da forma de traballar das Administracións públicas –control e análise de fluxos de produtos, equipos e materiais e de fluxos financeiros–, da obtención e intercambio de información e tentar adaptar todo o anterior aos cambios na economía e nas formas de fraude que vaian aparecendo.

 

Panorama da fiscalidade autonómica e foral 2022

A quenda, o pasado 23 de marzo, foi para a presentación do informe anual no que o REAF recolle o desenvolvemento da capacidade normativa de cada Comunidade, respecto ao IRPF, Imposto sobre o Patrimonio, Imposto sobre Sucesións e Doazóns, e Imposto sobre Transmisións Patrimoniais e Actos Xurídicos Documentados, agrupando nun apartado todo o relativo aos impostos propios, outro para os territorios forais –que teñen plena capacidade normativa en tributación–, resaltando as novidades para 2022 e facendo unha comparativa con base en exemplos prácticos.

Do informe destacan as seguintes novidades para este ano:

  • En IRPF : rebaixan as súas tarifas Andalucía, Galicia, Madrid e Rexión de Murcia, mentres que os territorios forais do País Vasco e Navarra as deflactan ao 1,5 e 2%, respectivamente. Cataluña rebaixa os tramos inferiores da tarifa e incrementa levemente os medios.
  • En IP: o máis relevante é a rebaixa da tarifa en Andalucía e o establecemento dunha bonificación do 25% en Galicia.
  • En Sucesións e Doazóns: rebaixa en Andalucía da tarifa con efectos en grupo III e IV, bonificación do 99% en Castela e León, e bonificación do 99% na Rexión de Murcia, pero só para as doazóns ao grupo III –grupos I e II xa estaban bonificados en ambas as modalidades–.
  • Transmisións Patrimoniais e Actos Xurídicos Documentados: en Andalucía pásase dunha escala a un tipo mínimo máis pequeno –7% –, báixase o tipo en Galicia, e Baleares incrementa un 0,5% ao tipo marxinal máximo de Transmisións.

As tendencias observadas polos economistas son as seguintes:

  • No IRPF, as principais diferenzas prodúcense pola regulación das tarifas –advertíndose certa tendencia a rebaixalas–, establecéndose multitude de beneficios fiscais, con custo recadatorio limitado, para favorecer a natalidade, axudar a contribuíntes que teñen que atender situacións especiais de discapacidade, tentar paliar o despoboamento rural ou para favorecer comportamentos positivos para o medioambiente, aínda que, normalmente, só pódenllos aplicar as rendas medias-baixas.
  • No Imposto sobre o Patrimonio, o máis rechamante é que catro Comunidades –Aragón, Cataluña, Estremadura e Comunidade Valenciana– reduciron os mínimos exentos; que algunhas teñen tarifas máis elevadas que a estatal; e que en Madrid non se paga este tributo, mentres que en Galicia bonifícase o 25%.
  • No Imposto sobre Sucesións e Doazóns, desde hai tempo prodúcese unha competencia fiscal á baixa cando os contribuíntes son familiares próximos do causante ou do doante, utilizando para iso, na maioría dos casos, a regulación de bonificacións ou de importantes reducións.
  • En sentido contrario, nas modalidades de Transmisións Patrimoniais Onerosas ou de Actos Xurídicos Documentados, en xeral, tentouse mitigar a caída da recadación, pola perda de vigor do sector inmobiliario, cun incremento dos tipos impositivos.

Ei informe conclúe aludindo a que o establecemento de impostos propios orixina moita litigiosidad porque se poden invadir competencias estatais, locais ou ir contra os principios harmonizados na UE. Este problema e os causados por gravar os mesmos feitos impoñibles de maneira moi distinta poderían solucionarse co establecemento de determinados impostos polo Estado cuxa recadación se cedese ás Comunidades, dándolles capacidade normativa en tipos e deducións.

Tanto o informe Conclusións e Propostas dos Encontros REAF sobre a reforma fiscal como o estudo Panorama da Fiscalidade Autonómica e Foral 2022 atópanse dispoñibles para a súa consulta e descarga na Biblioteca Web. As roldas de prensa de presentación de ambos os estudos áchanse -en aberto- no Youtube do Consello Xeral.