O REAF-CGE presenta o Panorama da Fiscalidade Autonómica e Foral 2026

Fiel á súa adoitada cita, o órgano que agrupa aos fiscalistas do Consejo General de Economistas presentou o pasado 7 de abril a XXV edición do Panorama da Fiscalidade Autonómica e Foral, documento que revisa a normativa vixente en materia de tributos cedidos correspondente ao exercicio en curso.

Ver Documento completo | Ver vídeo da presentación

Entre outros particulares, durante a presentación destacouse que o efecto da non deflactación da tarifa do IRPF (a nivel estatal) e da falta de actualización dos mínimos persoais e familiares e outros parámetros nunha contorna inflacionista arroxa unha subida fiscal do 18,10% acumulada entre 2022 e 2026. Así mesmo, constatouse que a diversidade normativa no IRPF é cada vez maior e que no Imposto sobre Sucesións e Doazóns, as desigualdades na tributación son aínda máis evidentes.

As conclusións do informe son as seguintes:

• En canto aos ingresos tributarios do Estado, no ano 2025 vólvese a superar a recadación dos anos precedentes, (10,4%) seguramente por boa marcha da economía e da subida dos prezos.
• No Imposto sobre a renda as CCAA regulan moitas deducións, moitas delas con pouco efecto en canto a perda de recadación porque só aplícana contribuíntes con circunstancias moi concretas e, normalmente, con rendas baixas. Nos últimos anos regúlanse incentivos para paliar o despoboamento rural así como para os diagnosticados con esclerose lateral amiotrófica (ELA), celiacos, para a práctica do deporte e actividades saudables e adquisicións de vehículos eléctricos.
• No Imposto sobre a renda das persoas físicas (IRPF) as CCAA utilizaron moito a súa capacidade normativa, o que crea moitas desigualdades segundo sitúese a residencia dos cidadáns, aínda que estas diferenzas son froito das competencias normativas nos tributos cedidos que exercen as CCAA.
• En canto ao Imposto sobre o Patrimonio o máis relevante é que cada vez son máis as comunidades que desactivan a bonificación para que a recadación quede nos seus territorios, fóra de Estremadura que segue regulando a bonificación ao 100%. Por iso, existe un cambio de tendencia na súa recadación por parte das CCAA en detrimento de a recadación do Imposto de grandes fortunas.
• Conviría exporse se merece a pena ir ao contraxeito na tributación sobre a riqueza no seo da Unión Europea.
• No Imposto sobre Sucesións na maioría practicamente non se paga cando os sucesores son familiares próximos ou no caso de que cada herdeiro non ten unha base superior a certa cantidade que, como pouco, é de 300.000€. En varias comunidades alíviase a tributación tamén aos familiares do Grupo III. 
• Na modalidade de Doazóns practicamente non tributan os familiares próximos e algunha comunidade aplica incentivos ao Grupo III. Xa empezan algunhas comunidades a deixar exentas doazóns de escasa contía, con independencia do grao de parentesco e a eximir da formalidade de pasar polo notario por doazóns de escasa contía.
• A maioría das CCAA melloran os beneficios fiscais que a norma estatal regula para a transmisión da empresa familiar no ISD, aínda que segue sendo obxecto de conflitividade tributaria, en particular pola consideración ou non de bens afectos á actividade económica, o que en non poucas ocasións pon en perigo a aplicación do incentivo fiscal da empresa familiar.
• No Imposto sobre Transmisións Patrimoniais e Actos Xurídicos, nas dúas modalidades, reguláronse moitos tipos reducidos para feitos impoñibles moi concretos, como a adquisición de vivenda habitual cando se realiza por persoas novas, con discapacidade ou por familias numerosas.
• Deberiamos repensar o gravame da modalidade de Actos Xurídicos Documentados que, na construción de vivenda nova, págase en varias ocasións constituíndo unha peaxe para o dinamismo de operacións inmobiliarias.
• Moitas comunidades aplican tipos reducidos na modalidade de Transmisións Patrimoniais Onerosas cando nas transmisións de inmobles non se renuncia á exención do IVE e, con todo, penalizan as transmisións con renuncia á exención do IVE subindo os tipos na modalidade de Actos Xurídicos Documentados. A política fiscal non debería de tomar partido nas decisións empresariais.
• É imprescindible acometer xa mesmo unha reforma do sistema de financiamento das comunidades autonómicas e impulsar medidas a homogenizar a tributación nos territorios, con independencia de cal será a residencia das persoas físicas.
• As CCAA deberían facer un esforzo na unificación de plataformas para a xestión dos tributos cedidos, tanto para o cidadán como para os colaboradores sociais.