Auditores e Expertos Contables fixan a sustentabilidade e a Intelixencia Artificial como os retos inmediatos da profesión

Baixo a lema "Auditoría, presente e futuro: sustentabilidade, NIAS e IA generativa aplicada", o pasado 13 de decembro celebrouse a X edición das Xornadas de Auditoría e Contabilidade en Galicia, logrando congregar a máis de cento cincuenta profesionais que debateron sobre o impacto crave da sustentabilidade e a intelixencia artificial en ambas as profesións, entre outros asuntos fundamentais.  [Accede desde esta ligazón á Galería Fotográfica].

Afianzando un espazo de análise esencial para o sector, o evento foi organizado, como en ocasións anteriores, pola colaboración conxunta do Consello Galego de Economistas (apoiado polo REA) e a Agrupación Territorial 4ª (Galicia) do Instituto de Censores Xurados de Contas de España.

No acto inaugural participaron os máximos representantes de ambas as institucións, Lucy Amigo Dobaño (Presidenta en funcións do Consello Galego) e Enrique González González, que estiveron acompañados polo Conselleiro de Facenda e Administración Pública da Xunta, Miguel Corgos López-Prado, e por Miguel A. Vázquez Taín, Presidente do Consello Xeral de Economistas, presente vía online.

O Presidente do ICJCE Galicia sinalou na súa intervención que transitamos por un momento de cambios lexislativos transcendentes “que nos obrigan a levantar a voz con firmeza ante a tendencia que reduce e relaxa as esixencias de supervisión mentres a sociedade reclama o contrario: un maior control do tecido empresarial”. “A verificación da información financeira”, continuou, “é un alicerce da economía, pois onde hai confianza hai crecemento e creación de emprego. Reducir cargas administrativas abócanos á perda de credibilidade. Isto non se trata de defender ao colectivo, senón o interese público”, concluíu.

A Presidenta en funcións do Consello Galego sinalou que as Xornadas abordarían "os temas máis candentes de ambos os sectores" e que estes serían desenvolvidos por un cadro de persoal de relatores de excepción. Finalizou a súa intervención agradecendo a fidelidade demostrada polos asistentes en cada edición.

O Conselleiro de Facenda, pola súa banda, iniciou a súa intervención referendando as palabras do Presidente do ICJCE Galicia, no sentido en que “é un erro confundir desburocratización con elevar os limiares da auditoría, porque iso supón un risco para a diminución da credibilidade no sistema”. Terminou referíndose aos temas estrela das Xornadas —sustentabilidade e IA— como “elementos tractores fundamentais dos traballos de auditoría nun futuro inmediato”, indicando, neste sentido,  que Galicia se converteu na primeira rexión de Europa en regular por Lei a supervisión da IA na nosa administración autonómica.

Pechou este acto inaugural o Presidente do Consello Xeral, quen puxo en valor a colaboración entre as corporacións representantes da profesión, “moi importante sobre todo de face aos importantes retos que debemos afrontar”. “A auditoría está chamada a facer da economía unha ciencia máis sustentable e responsable. Neste sentido, debemos trasladar á sociedade e ás administracións a importancia do labor dos auditores e resaltar a importancia de ir máis aló da obrigación legal en repórtelos de sustentabilidade”, finalizou.

A primeira das mesas estivo protagonizada polos presidentes do ICAC e do ICJCE, Santiago Durán Domínguez e Víctor Aliou Sanjuán, respectivamente, así como polo Presidente do REA Auditores do Consello Xeral, Emilio Álvarez Pérez-Bedia. O primeiro dos temas que saíu á palestra foi a actual situación do sector. Neste sentido, o Presidente do ICAC, ademais de destacar o traballo de auditoría como garante da credibilidade da información empresarial, avogou por un rápido peche do marco normativo en materia de sustentabilidade e sinalou, ademais, que “desde o Instituto estamos moi pendentes do que as firmas están a desenvolver en materia de dixitalización e IA”. 

O Presidente do REA comezou destacando que a profesión está “razoablemente ben, pois aumentaron tanto as actuacións como o emprego” e que a sociedade xa ten plena conciencia da importancia da figura do auditor. Na mesma liña, indicou o Presidente do ICJCE que, aínda que a situación do sector é boa, “non debemos de caer na autocompracencia, pois temos retos importantes no horizonte”, de entre os cales destacou o do talento, “que será moi necesario para integrar con eficacia nas firmas tanto a materia de sustentabilidade como a Intelixencia Artificial”.

O segundo tema a debate foi o Anteproxecto de Lei propón elevar nun 25% dous do tres criterios que fixan a obrigación de someterse a auditoría. O Presidente do ICAC fixou “o impacto en bruto desta norma nuns 4.000 encargos de auditoría sobre os realizados nos anos 23 e 24”. A pesar diso, recalcou que, de acometer a reforma, “talvez sexa leste o mellor momento polo bo momento do sector, que conta con capacidade a nivel de facturación para responder a esa diminución nos encargos”. 

Nesta mesma liña manifestouse o Presidente do ICJCE: “poida que non sexa o peor momento para que isto suceda, dada a fortaleza do sector, pero non llo desexable, posto que a auditoría non é unha carga, é un investimento, e así tratamos de trasladar aos encargados de lexislar”. Neste asunto, o Presidente do REA quixo deixar claro que, sendo certo que existe un exceso de regulación e que a eliminación de cargas administrativas sempre é benvida, o aumentar os limiares para o sometemento da información empresarial á inspección auditora “é un erro, que vai en detrimento de a credibilidade e fiabilidade do tecido empresarial”.

Sobre a entrada dos fondos de investimento nas firmas o tres relatores coincidiron que vai na liña do que está a suceder noutros lugares de Europa e que suporán unha dinamización do mercado.

A mesa redonda finalizou co tema da sustentabilidade, onde os participantes coincidiron ao mostrar a súa preocupación pola intención de Europa de aumentar os limiares nesta materia, considerándoo un claro paso atrás. En canto á integración da Intelixencia Artificial nas firmas, o Presidente do ICJCE apuntou que se observa unha adopción inicial nos procesos internos, “pero non tanto así nos procesos de auditoría, onde as firmas móstranse polo momento máis cautas". As opinións divergieron sobre o impacto futuro: o Presidente do REA alertou que o labor dos escalafones máis baixos das firmas "pode verse substituída pola tecnoloxía". Doutra banda, O Presidente do ICAC sostivo que "o xuízo profesional do auditor sempre será o elemento diferenciador", unha capacidade humana que, segundo el, nunca poderá ser substituída pola IA.

O segundo relatorio, que correu a cargo de Mª Dolores Urrea Sandoval, Subdirectora Xeral de Normalización e Técnica Contable do ICAC, centrouse, do mesmo xeito que en edicións anteriores, en analizar as novidades contables, pondo o foco en como unha normativa de calidade e a integración de esforzos son fundamentais para mellorar a práctica profesional. Concretamente, disertou sobre 4 recentes consultas publicadas por en o BOICAC con incidencia no peche de 2025, o Anteproxecto de lei por lle que se modifican os criterios de tamaño das empresas a efectos de información financeira e sobre o Proxecto de Lei de información empresarial sobre sustentabilidade. 

A continuación, Ana Manzano Cuadrado, Subdirectora Xeral de Normas Técnicas de Auditoría do ICAC, presentou a Norma Técnica de Verificación Limitada da Información sobre Sustentabilidade, unha norma provisional que regula como deben abordarse os encargos de aseguramiento limitado ata a aprobación da norma europea definitiva. Explicou que esta norma define as responsabilidades da empresa —como a análise de dobre materialidad e o cumprimento das NEIS e da taxonomía— e as do verificador, que debe obter unha seguridade limitada de que non existen incorrecciones materiais. 

Finalizou a sesión da mañá coa intervención de Myriam Rebollo Díaz, Subdirectora Xeral de Control Técnico do ICAC. O contido do seu relatorio pivotó sobre os riscos e beneficios da adopción de tecnoloxía nas técnicas de auditoría, “que incide en todas as súas fases: na planificación, na execución de probas e a obtención de evidencia, na avaliación de resultados, así como na formulación de conclusións e na comunicacion e seguimento”. 

Indicou, neste sentido, que “é innegable que leva beneficios significativos como o aforro de custos, unha maior flexibilidade nos procesos, unha mellor recuperación ante desastres e a mellora na colaboración e o mantemento da información”. “Con todo”, continuou, “esta integración non está exenta de riscos, destacando o acceso non autorizado a datos sensibles, os riscos de cumprimento legal, a implementación de controis inapropiados e a aparición de problemas de conectividad ou rendemento da rede que poderían obstaculizar a auditoría”. 

A encargada de abrir a sesión de tarde foi Gemma Soligó Illamola, Socia Directora de Práctica de Auditoría de Grant Thorton, que abordou os cambios máis significativos que se produciron nas Normas Internacionais de Auditoría (NIAS), así como as previsións a medio e longo prazo. Neste sentido, indicou o futuro estará marcado por unha adaptación constante aos cambios tecnolóxicos, económicos e sociais: “A medida que as expectativas evolucionan é necesario que as NIAS sigan respondendo a estes desafíos, garantindo a fiabilidade da información financeira e abordando os novos retos que xorden na contorna empresarial global”.

As Xornadas concluíron cun relatorio crave a cargo de Ismael Llamazares Martínez, CEO de Evidentia Auditores e StratIA Global, quen se centrou en axudar a comprender a "nova onda" da Intelixencia Artificial (IA), e comezou a súa intervención cunha declaración de intencións resumida nunha frase lapidaria: “Alerta ante o tsunami que se aveciña a nivel emprego provocado pola IA”.

Llamazares comezou destacando que a IA “é unha tecnoloxía transversal e infraestrutura, non só unha ferramenta”, salientando que estamos nun cambio de era “que esixe a reinversión profesional e a adquisición urxente de novas habilidades de razoamento e análise, pois o valor humano residirá en "como pensamos", non no que facemos”. “Todo é posible con IA”, continuou, “a súa utilidade en servizos profesionais, é xa innegable: impulsa o valor estratéxico, os informes automáticos, a análise avanzada e o cumprimento normativo”.

Indicou que este escenario está a crear un novo ecosistema para o auditor, que debe de ser integral (“Non se trata unicamente de utilizar Chat GPT”) e formar parte da propia gobernanza, para repasar a continuación as características e os beneficios crave das ferramentas máis utilizadas (Notebook LM, Gemini, Google Workspace).

Finalizou o seu relatorio expondo tres usos reais de achega de valor inmediato ao traballo de auditoría a través da implementación da IA: sobre coherencia da memoria cos estados financeiros, na análise intelixente de pasivos e sobre de fluxos de traballo no referido a comparacións sobre repositorios documentais.

Deste xeito concluíu unha nova edición destas Xornadas nas que os asistentes tiveron a oportunidade de analizar as últimas novidades e adiantarse aos desafíos e tendencias que influirán no futuro da auditoría e a economía a medio prazo.